Is je pc traag? Zo ruim je Windows veilig op
Eerst meten, dan opruimen: zo vind je uit waarom je Windows-pc traag is, wat je veilig kunt weghalen en welke "tips" je pc juist kwetsbaar maken.
Het korte antwoord
Kijk eerst wat je pc vertraagt (Taakbeheer, 1 minuut), en ruim dan gericht op: opstart-apps uit, tijdelijke bestanden weg via Windows zelf, ongebruikte programma's verwijderen. Registercleaners en "pc-optimizers" leveren zelden iets op, en nepmeldingen dat je pc traag of besmet is, zijn oplichting.
Stap 0: meet eerst waar het aan ligt
De meeste opruimtips slaan dit over, terwijl het je veel werk bespaart. Druk op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen en kijk bij Prestaties terwijl je pc traag is:
| Wat staat op of bij 100%? | Waarschijnlijke oorzaak | Wat helpt |
|---|---|---|
| Schijf | Volle of trage schijf, een update of virusscan op de achtergrond | Ruimte vrijmaken; een harde schijf vervangen door een SSD |
| Geheugen | Te veel programma's of browsertabbladen tegelijk | Opstart-apps uit, minder tabbladen, eventueel meer RAM |
| CPU | Eén programma dat blijft rekenen, of malware | Bij Processen sorteren op CPU en kijken wie het is |
| Niets valt op | Oververhitting of oude hardware | Temperatuur meten met HWiNFO |
HWiNFO: "Wij vinden het ideaal als je precies wilt weten wat er in je computer gebeurt, al krijg je zoveel informatie dat je pc bijna een medisch dossier van zichzelf lijkt te hebben." — onze ervaring
De veilige volgorde
Doe dit in deze volgorde; na elke stap merk je vaak al verschil.
- Start opnieuw op. Via Start → Aan/uit → Opnieuw opstarten. "Afsluiten" is bij snel opstarten geen echte herstart.
- Installeer updates. Lees hoe in Is Windows up-to-date?
- Zet opstart-apps uit. In Taakbeheer → Apps opstarten zie je per programma de invloed op het opstarten. Zet alleen uit wat je herkent en niet direct nodig hebt, zoals chat-apps of updaters.
- Maak ruimte vrij met Windows zelf. Ga naar Instellingen → Systeem → Opslag en kijk bij Opschoningsaanbevelingen. Zet Opslaginzicht aan om tijdelijke bestanden automatisch op te ruimen.
- Verwijder programma's die je niet gebruikt. Hoe je dat zonder restjes doet, lees je in Een programma verwijderen in Windows?
- Scan op malware. Lees wat een virusscanner wel en niet doet in Antivirus nodig?
Wat je wél en niet weg kunt halen
| Wat | Veilig weg? | Let op |
|---|---|---|
| Tijdelijke bestanden, Prullenbak | Ja | Leeg de Prullenbak pas als je zeker bent |
| Browsercache | Ja | Wordt vanzelf weer opgebouwd |
| Cookies | Liever niet | Daarna moet je overal opnieuw inloggen |
| Downloads-map | Zelf nalopen | Hier staat vaak iets wat je nog nodig hebt |
| Vorige Windows-installatie (Windows.old) | Pas na een tijdje | Daarmee kun je na een grote update terug |
| Het register "opschonen" | Afraden | Zelden merkbaar sneller, wel kans op problemen |
Opruimprogramma's: wanneer zijn ze nuttig?
Windows kan het meeste zelf. Een opruimprogramma is handig als je veel browsers gebruikt of sporen grondiger wilt wissen. Kijk altijd eerst wat het programma wil verwijderen.
CCleanerGratis versie · Pc opschonenBekijk →
PrivaZerFreeware · Pc opschonenBekijk →
BleachBitOpen Source · Opruimen en privacyBekijk →
HDCleanerFreeware · Pc opschonenBekijk →CCleaner: "In het verleden hebben we CCleaner regelmatig gebruikt om onze computer op te schonen, en we waren er altijd tevreden over." — onze ervaring
PrivaZer: "Juist daardoor moet je wel goed opletten wat je selecteert voordat je iets laat verwijderen. Neem de tijd om de lijst na te lopen, zodat je niets kwijtraakt wat je eigenlijk wilde bewaren." — onze ervaring
HDCleaner: "Wij vinden vooral de hoeveelheid opties opvallend, maar juist daardoor is het verstandig om eerst even te kijken wat een bepaalde functie precies gaat verwijderen." — onze ervaring
Hoe je CCleaner veilig installeert en instelt, lees je in CCleaner gebruiken.
Nepmeldingen: "Je pc is traag of besmet"
Een pop-up of telefoontje dat je pc traag, vol of besmet is en dat je een nummer moet bellen of een "optimizer" moet installeren, is oplichting. Sluit het venster, bel niemand en installeer niets. Windows en je eigen virusscanner tonen nooit een telefoonnummer.
Helpt het allemaal niet?
- Een SSD maakt een oude pc met een harde schijf vaak het meest merkbaar sneller.
- Te warm? Stof uit de ventilatoren halen helpt vaak al. Meet het eerst met HWiNFO.
- Windows lijkt kapot? Windows Repair heeft losse reparaties, maar maak eerst een herstelpunt.
Windows Repair: "Wij vinden het vooral interessant als Windows zich vreemd begint te gedragen, maar je moet wel weten wat je inschakelt en niet zomaar iedere reparatieoptie aanklikken alsof het een snoepautomaat is." — onze ervaring
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn pc elke week opruimen?
Nee. Zet Opslaginzicht aan en ruim zelf alleen op als je schijf vol raakt of je iets merkt. Je browsercache bouwt zich toch weer op.
Maakt een registercleaner mijn pc sneller?
Zelden merkbaar. Het register opschonen levert weinig op en kan problemen geven. Doe je het toch, maak dan eerst een back-up.
Waarom is mijn pc traag direct na het opstarten?
Vaak draaien er dan updates, een virusscan of opstart-apps. Wacht een paar minuten of zet overbodige opstart-apps uit.
Meer programma's voor onderhoud vind je bij systeem- en onderhoudsprogramma's.