Gratis AI voor teksten: van schrijven tot spellingcontrole
Van eerste opzet tot spellingscontrole: welke gratis AI je per stap gebruikt, wat Grammarly in het Nederlands wel en niet doet, en hoe je je eigen stem houdt.
Het korte antwoord
Laat ChatGPT of Claude je helpen met ideeën en een opzet, schrijf zelf af, en laat de spelling controleren door je tekstverwerker plus de gratis versie van Grammarly. In het Nederlands doet Grammarly gratis alleen spelling en basisgrammatica.
Per stap de juiste tool
| Stap | Tool | Waarom | Let op |
|---|---|---|---|
| Ideeën en opzet | ChatGPT | Snel op weg, onbeperkt chatten | Controleer feiten zelf |
| Een lange tekst uitwerken | Claude | Rustig en grondig bij veel tekst | Niet de snelste voor korte vragen |
| Feiten en bronnen | Perplexity | Genummerde bronnen bij elk antwoord | Open belangrijke bronnen zelf |
| Spelling en grammatica (Nederlands) | tekstverwerker + Grammarly | Rode onderstrepingen ook in het Nederlands | Uitgebreide stijltips niet in het Nederlands |
| Stijl en toon (Engels) | Grammarly | Herschrijven, toon, lengte | Gratis 3 uitgebreide suggesties per dag |
| Je tekst opmaken | SoftMaker FreeOffice of LibreOffice | Gratis kantoorpakket met spellingscontrole | — |
ChatGPTGratis versie · AI-chatbotBekijk →
ClaudeGratis versie · AI-assistentBekijk →
GrammarlyGratis versie · Teksten controlerenBekijk →
PerplexityGratis versie · Zoeken met AI en bronnenBekijk →Schrijven met AI zonder dat het als AI klinkt
AI-teksten herken je vaak aan dezelfde algemene zinnen en een vlakke toon. Zo voorkom je dat:
- Geef context. Voor wie is de tekst, waarvoor, hoe lang, welke toon?
- Geef je eigen materiaal. Plak je aantekeningen, een eerdere tekst van jezelf of de feiten die erin moeten.
- Laat een opzet maken, geen eindtekst. Vraag om een indeling of kernpunten en schrijf die zelf uit.
- Laat daarna meelezen. Vraag: "Wat is onduidelijk of te lang?" in plaats van "Herschrijf dit".
ChatGPT: "Wij gebruiken het graag om snel op weg te komen, maar belangrijke informatie controleren we liever zelf, want ook ChatGPT kan er soms overtuigend naast zitten." — onze ervaring
Claude: "Claude is vooral prettig voor langere teksten, brainstorms en het analyseren van grotere hoeveelheden informatie." — onze ervaring
Spelling controleren in het Nederlands
Hier gaan veel overzichten mis. Dit doet de gratis versie van Grammarly in het Nederlands wel en niet (volgens Grammarly zelf):
| Nederlands | Engels | |
|---|---|---|
| Spelling en basisgrammatica (rode onderstrepingen) | Ja, gratis | Ja, gratis |
| Uitgebreide suggesties voor stijl, duidelijkheid en toon | Nee | Ja, gratis 3 per dag |
| Herschrijven en toon aanpassen met AI | Nee | Beperkt |
Grammarly: "Wij vinden het handig om een tekst nog even door de digitale taalpolitie te laten lopen, al wil je natuurlijk niet dat iedere zin uiteindelijk klinkt alsof een robot hem heeft nagekeken." — onze ervaring
Een chatbot als corrector, zonder dat je tekst verandert
Vraag ChatGPT of Claude: "Wijs alleen spel- en taalfouten aan in een lijstje, en verander verder niets." Anders herschrijft de AI vaak ook je zinnen, en verdwijnt je eigen stem.
Voor langere projecten
Werk je aan een boek, scriptie of groot verhaal, dan helpt AI vooral bij het nadenken. Het schrijven zelf gaat beter in een programma dat overzicht houdt:
- yWriter deelt een roman op in hoofdstukken en scènes.
- Obsidian en Joplin houden je notities en onderzoek bij elkaar.
Obsidian: "De notities worden als gewone tekstbestanden opgeslagen, wat wij een prettig idee vinden, al kun je er uiteindelijk zoveel links en notities in maken dat je eigen brein er bijna een zoekfunctie voor nodig heeft." — onze ervaring
Wat mag wel en niet met AI-teksten?
- School en studie: kijk wat je opleiding toestaat. Vaak mag AI helpen met ideeën, maar niet de tekst voor je schrijven.
- Werk: plak geen vertrouwelijke stukken of klantgegevens in een chatbot, tenzij je werkgever die tool heeft goedgekeurd.
- Privacy: zet het gebruik van je gesprekken voor training uit. Hoe dat per tool gaat, lees je in ChatGPT, Claude of Gemini: welke gratis AI past bij jou?
Veelgestelde vragen
Wat is de beste gratis spellingscontrole voor het Nederlands?
Begin met de ingebouwde controle van je tekstverwerker en zet daarnaast Grammarly aan voor spelling en basisgrammatica. Uitgebreide stijltips in het Nederlands zitten niet in Grammarly.
Kan AI mijn hele tekst schrijven?
Het kan, maar de tekst wordt dan algemeen en kan fouten bevatten. Beter: laat AI een opzet maken en schrijf zelf af.
Welke AI schrijft het mooiste Nederlands?
Dat is smaak. ChatGPT en Claude schrijven allebei goed Nederlands; wij vinden Claude prettiger bij lange stukken.
Alle taken op een rij: Welke gratis AI-tool voor welke taak?.