Bestanden beschermen tegen wijzigingen in Windows 11
Welke bescherming past bij welk risico: per ongeluk wijzigen, ransomware, andere gebruikers of diefstal. Alleen-lezen, Beheerde maptoegang en versleuteling.
Het korte antwoord
Er is niet één knop die alles beschermt. Kies op basis van het risico. Tegen per ongeluk wijzigen: zet het bestand op Alleen-lezen. Tegen ransomware: zet Beheerde maptoegang aan en bewaar een back-up met eerdere versies. Tegen diefstal of meekijkers: versleutel het.
Welke bescherming tegen welk risico?
De meeste uitleg noemt één trucje. Dit overzicht laat zien waar elke methode wel en niet tegen helpt:
| Methode | Per ongeluk wijzigen | Ransomware | Andere gebruikers op je pc | Diefstal van je laptop |
|---|---|---|---|---|
| Alleen-lezen | Ja | Nee | Nee | Nee |
| Beheerde maptoegang | Nee | Ja | Nee | Nee |
| Machtigingen (NTFS) | Deels | Deels | Ja | Nee |
| Back-up met versies | Ja, terugzetten | Ja, terugzetten | Nee | Ja, je hebt een kopie |
| Versleutelen | Nee | Nee | Ja | Ja |
1. Alleen-lezen: tegen per ongeluk wijzigen
- Klik met rechts op het bestand en kies Eigenschappen.
- Vink onder Kenmerken het vakje Alleen-lezen aan en klik op OK.
Programma's vragen dan of je een kopie wilt opslaan. Let op: iedereen (en elk programma) kan dit vinkje ook weer uitzetten. Het is een geheugensteun, geen beveiliging.
2. Beheerde maptoegang: tegen ransomware
Ransomware versleutelt je bestanden en vraagt losgeld. Beheerde maptoegang zorgt dat onbekende programma's niets mogen wijzigen in je belangrijke mappen, zoals Documenten en Afbeeldingen.
- Open Windows-beveiliging.
- Ga naar Virus- en bedreigingsbeveiliging → Beveiliging tegen ransomware (Ransomwarebeveiliging beheren).
- Zet Beheerde maptoegang aan. Bij Beveiligde mappen voeg je eigen mappen toe.
Programma geblokkeerd?
Wil een programma dat je vertrouwt ineens niet meer opslaan, sta het dan toe via Een app toestaan via Beheerde maptoegang in hetzelfde scherm.
3. Een back-up met eerdere versies
Zelfs als het misgaat, kun je dan terug:
- Bestandsgeschiedenis (via Configuratiescherm → Systeem en beveiliging) bewaart eerdere versies op een externe schijf.
- OneDrive heeft Versiegeschiedenis: klik met rechts op een bestand in OneDrive voor een oudere versie.
- Automatische kopieën naar een externe schijf maak je met Cobian Reflector of SyncBack Free; een complete kopie van je schijf met Clonezilla.
Het verschil tussen synchroniseren en een echte back-up lees je in Cloudopslag uitgelegd.
4. Versleutelen: tegen meekijkers en diefstal
Staat je laptop op straat of gebruikt iemand anders je pc? Dan helpt alleen versleuteling. Met VeraCrypt maak je een versleutelde kluis voor gevoelige bestanden. Een archief met wachtwoord maak je met 7-Zip of PeaZip.
VeraCryptOpen Source · Schijven en bestanden versleutelenBekijk →
Cobian ReflectorFreeware · Back-upBekijk →
PeaZipOpen Source · Uitpakken en inpakkenBekijk →
KeePass Password SafeOpen Source · WachtwoordmanagerBekijk →VeraCrypt: "VeraCrypt is open-source software voor het versleutelen van schijven, partities en containers, zodat opgeslagen gegevens beter beschermd kunnen worden tegen onbevoegde toegang." — onze ervaring
Wachtwoord kwijt is bestand kwijt
Bij versleuteling is er geen "wachtwoord vergeten"-knop. Bewaar het wachtwoord in een wachtwoordmanager zoals KeePass.
5. Machtigingen: voor gedeelde pc's
Via Eigenschappen → Beveiliging stel je per gebruiker in wie een map mag lezen of wijzigen. Dit werkt alleen als iedereen een eigen Windows-account heeft. Het is krachtig, maar met een verkeerde instelling sluit je jezelf buiten. Gebruik het alleen als je weet wat je doet.
Veelgestelde vragen
Wat is de makkelijkste bescherming?
Een automatische back-up met eerdere versies. Die helpt tegen bijna alles, ook tegen je eigen fouten.
Beschermt Alleen-lezen tegen virussen?
Nee. Malware kan het vinkje gewoon uitzetten. Gebruik daarvoor Beheerde maptoegang en een goede virusscanner; zie Antivirus nodig?
Werkt dit ook in Windows 10?
Ja. Alleen-lezen, Beheerde maptoegang, Bestandsgeschiedenis en versleuteling werken ook in Windows 10.
Meer beveiligingsprogramma's staan bij systeem- en onderhoudsprogramma's.
